The Sermon Archive
Christian preaching from the first century through the twentieth century — every sermon standalone, indexed by passage and topic

Bernard of Clairvaux

1090–1153 · Cistercian · Clairvaux

Bernard (1090–1153) entered Cîteaux in 1113 and two years later founded Clairvaux, from which the Cistercian order spread across Europe; he preached the Second Crusade and intervened in almost every controversy of his age. The eighty-six Sermones in Cantica canticorum, delivered to his monks over eighteen years and left unfinished at his death, are the fullest medieval reading of the Song of Songs as the soul's marriage to the Word. His liturgical and occasional sermons, printed by Migne as the Sermones de diversis, are shorter and more practical.

210 sermons

  1. De ipso titulo libri: « Cantica canticorum Salomonis. »
  2. De fallacia et brevitate vitae praesentis
    Job 7:1–999 · No. 1
  3. De obedientia, patientia et sapientia; seu, de noscendo se ipsum, quod homines sumus
    No. 2
  4. De Incarnatione Christi per patriarchas et prophetas nuntiata, et ardentissime ab eis exspectata
    No. 2
  5. De osculo pedis, manus et oris Domini, etc
    No. 3
  6. De cantico Ezechiae regis, « Ego dixi in dimidio dierum meorum, » etc. (Isa. XXXVIII, 10-20.)
    No. 3
  7. De quaerendo Deo, et triplici vinculo quo cohaeremus Deo [Alias, De triplici cohaerentia vinculorum, clavorum et glutinorum ]
    No. 4
  8. De triplici profectu animae, qui fit per osculum pedis, manus, et oris Domini
    No. 4
  9. De quatuor generibus spirituum, videlicet Dei, angeli, hominis et pecoris
    No. 5
  10. De verbis Habacuc, II, 1, « Super custodiam meam stabo. »
    No. 5
  11. De cute, carne et ossibus animae
    No. 6
  12. De summo et incircumscripto Spiritu, qui est Deus: et quo modo misericordia et judicium dicantur pedes Domini
    No. 6
  13. De amore ardenti quo anima diligit Deum. Item de attentione tempore orationis vel psalmodiae procuranda
    No. 7
  14. De triplici gloria, in illud Apostoli, « Qui gloriatur, in Domino glorietur. » (II Cor. X, 17, 18.)
  15. Quomodo per osculum oris Dei significatur Spiritus sanctus, quem Ecclesia sibi petit dari ad notitiam sanctae Trinitatis
    No. 8
  16. De diversis affectionibus vel statibus, quibus anima est sub Deo
    No. 8
  17. De uberibus sponsi, id est Christi, quorum unum est longanimitas exspectandi peccatores; alterum, benignitas seu facilitas eos recipiendi
    No. 9
  18. De verbis Apostoli ad Rom. I, 20, « Invisibilia Dei a creatura mundi, » etc., et de verbis psalmi LXXXIV, 9, « Audiam quid loquatur in me Dominus Deus, » etc
    No. 9
  19. De tribus unguentis spiritualibus, scilicet contritionis, devotionis et pietatis
    No. 10
  20. De vita et quinque sensibus animae
    No. 10
  21. De duplici baptismo, et de relinquenda propria voluntate
    No. 11
  22. De duobus, hoc est fructu et modo, pertinentibus ad opus humanae redemptionis
    No. 11
  23. De primordiis, mediis, et novissimis, in illud Ecclesiastici, VII, 40, « Memorare novissima tua, » etc
    No. 12
  24. De pretioso unguento pietatis; et de veneratione a subditis erga praelatos suos exhibenda
    No. 12
  25. De gloria et laude Deo semper attribuenda pro omnibus bonis ejus nobis impensis
  26. De triplici misericordia, et quatuor miserationibus
    No. 13
  27. De septem donis Spiritus sancti contra septem vitia
    No. 14
  28. De Ecclesia fidelium Christianorum; et de Synagoga Judaeorum perfidorum
  29. De quaerenda sapientia
    No. 15
  30. Qualiter nomen Jesus est medicina salubris fidelibus Christianis in omnibus adversis
    No. 15
  31. De triplici genere bonorum, et vigilantia super cogitationibus
    No. 16
  32. De cordis contritione, et de tribus speciebus verae confessionis
    No. 16
  33. De accessu et recessu Spiritus sancti observando, deque invidia diaboli erga genus humanum
    No. 17
  34. De triplici custodia, manus, linguae et cordis
    No. 17
  35. De gaudio spirituali, seu de verbis Apostoli, « Non est regnum Dei esca et potus, » etc. (Rom. XIV, 17.)
    No. 18
  36. De duabus operationibus Spiritus sancti, quarum una vocatur effusio, et alia infusio
    No. 18
  37. De eisdem verbis apostoli, « Non est regnum Dei esca et potus. » (Rom. IV, 17.)
    No. 19
  38. De natura, modo, ac proprietatibus amoris angelici erga Deum, juxta singulos angelorum ordines disserit
    No. 19
  39. De triplici modo dilectionis, qua Deum diligimus
  40. De verbis Domini, « Omnis qui se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur. » (Luc. XVIII, 14.)
    No. 20
  41. De verbis Sapientiae (X, 10): « Justum deduxit Dominus per vias rectas, » etc
  42. Qualiter sponsa, id est Ecclesia, trahi se optat post sponsum, id est Christum
    No. 21
  43. De quatuor unguentis sponsi; et totidem virtutibus cardinalibus
    No. 22
  44. De quadruplici debito
    No. 22
  45. De discretione spirituum [Alias, De septem spiritibus ]
    No. 23
  46. De tribus modis contemplationis circa Deum, sub figura trium cellarum
    No. 23
  47. De multiplici utilitate verbi Dei
    No. 24
  48. Agit praecipue contra detestabile vitium detractionis; et qua in re rectitudo hominis potissimum consistat
    No. 24
  49. De verbis Apostoli, « Volo primum fieri obsecrationes, orationes, » etc. (I Tim. II, 1)
    No. 25
  50. De nigredine et formositate sponsae, id est Ecclesiae
    No. 25
  51. De voluntate nostra divinae voluntati subjicienda
    No. 26
  52. In quo beatus Bernardus obitum fratris sui Girardi luget
    No. 26
  53. Contra pessimum vitium ingratitudinis
    No. 27
  54. De ornatu sponsae, et qualiter anima sancta in coelum dicatur
    No. 27
  55. De nigredine et formositate sponsi, et quomodo auditus potius quam visus valeat in rebus fidei, et ad notiiam veritatis
    No. 28
  56. De eo quod legitur in Job (V, 19): « In sex tribulationibus liberabit te, et in septima non tanget te malum. »
    No. 28
  57. De querimonia Ecclesiae contra suos impugnatores, vel contra illos qui impugnant unitatem fraternam
    No. 29
  58. De triplici dilectione Dei [alias De diligendo Deo ]
    No. 29
  59. Qualiter populus fidelium seu animae electorum per vineas significantur, quarum Ecclesia custos dicitur; et de prudentia carnis, quae est mors
    No. 30
  60. De ligno, feno et stipula
    No. 30
  61. De excellentia divinae visionis; et quomodo in praesenti sanctis viris gustus divinae praesentiae variatur, pro variis animae desideriis
    No. 31
  62. De sollicita cura cogitationum
  63. Qualiter Christus suscipitur ab anima sancta tanquam sponsus, et ab anima infirma tanquam medicus. Item de differentia cogitationum, unde oriantur
    No. 32
  64. De triplici judicio, proprio, humano et divino
    No. 32
  65. De verbis psalmi XXIII, « Quis ascendit in montem Domini? »
    No. 33
  66. De his quae semper sectanda sunt a mente devota. Quid sit meridies, et de quatuor generibus tentationum semper evitandis
    Job 10:1–999 · No. 33
  67. In quo tractatur de humilitate et patientia
    No. 34
  68. De verbis Origenis in Levit. X, 9
    No. 34
  69. De increpatione dura, quam facit sponsus ad sponsam; et duplici ignorantia nimium pavenda et fugienda
    No. 35
  70. De tribus ordinibus Ecclesiae, ad patres in capitulo habitus
    No. 35
  71. De altitudine et bassitudine cordis
    No. 36
  72. Quod scientia litterarum sit bona ad instructionem, sed scientia propriae infirmitatis sit utilior ad salutem
    No. 36
  73. De duplici notitia, et duplici ignorantia; deque malis seu damnis quae pariunt
    No. 37
  74. In labore messis, de verbis psalmi XXIII, 6: « Haec est generatio quaerentium Dominum, quaerentium faciem Dei Jacob. »
    No. 37
  75. II. In labore messis, in illud Apostoli, « Diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum. » (Rom. VIII, 28.)
    No. 38
  76. Qualiter ex ignorantia Dei nascitur desperatio, et qualiter sponsa dicatur pulchra inter mulieres
    No. 38
  77. III. In labore messis: De duabus mensis, seu de superiori et inferiori irriguo
    No. 39
  78. De curribus Pharaonis. id est diaboli, et de principibus exercitus, qui sunt malitia, luxuria, et avaritia
    No. 39
  79. Quod intentio sit facies animae: quae sit ejus pulchritudo aut deformitas; quoe ejusdem solitudo et audicitia
    No. 40
  80. De septem gradibus confessionis
    No. 40
  81. Qualiter sponsa recipit interim magnam consolationem de contemplatione divinae claritatis, antequam perveniat ad claram ejus visionem
    No. 41
  82. De virtute obedientiae, et septem ejus gradibus
  83. De quinque negotiationibus, et quinque regionibus
    No. 42
  84. De duplici humilitate: una videlicet, quam parit veritas; et altera, quam inflammat charitas
    No. 42
  85. De magnanimitate, longanimitate, unanimitate
    No. 43
  86. Qualiter consideratio passionis et laborum Christi faciat sponsam, id est animam, pergere illaesam inter prospera et adversa hujus mundi
    No. 43
  87. De his in quibus mysteria Christi necdum videntur impleta
    No. 44
  88. De correptione pro ingenio peccantium moderanda ut nempe humiles et morigeri leniter, duri et obstinati austere corrigantur
    No. 44
  89. De duplici pulchritudine animae; et qualiter anima loquitur ad Dei-Verbum, et Verbum ad animam: et quae sint eorum linguae
    No. 45
  90. De varia Trinitate, Dei scilicet et Hominis
    No. 45
  91. De statu et compositione totius Ecclesiae. Item, quomodo per activam vitam, quae sub obedientia agitur, perveniatur ad contemplativam
    No. 46
  92. De Virginitatis et humilitatis connexione
    No. 46
  93. De triplici flore, scilicet virginitatis, martyrii et bonae operationis - et de devotione habenda circa divinum officium
    No. 47
  94. De quadruplici superbia
    Luke 1:1–999 · No. 47
  95. De laude reciproca, quae fit inter sponsum et sponsam, et qualiter per umbram Christi intelligatur corpus et fides ejus
  96. De paupertate voluntaria
    Luke 10:1–999 · No. 48
  97. Qualiter per discretionem ordinatur charitas, ut omnia membra Ecclesiae, id est electi, invicem colligentur
    No. 49
  98. De triplici Verbo
    No. 49
  99. De affectionibus recte ordinandis
    No. 50
  100. De duplici charitate, scilicet actuali et affectuali; et ejus ordinatione
    No. 50
Scroll to Top